Türkiye Su Fakiri Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Çevre uzmanı Prof. Dr. Halil Kumbur, 2026 yılına yaklaşırken Türkiye ve Mersin’deki çevre sorunlarının giderek derinleştiğine dikkat çekti. Özellikle su kaynakları konusunda ciddi uyarılarda bulunan Kumbur, küresel ısınma, iklim değişikliği ve kuraklığın etkilerinin su kaynakları üzerinde hissedildiğini ifade etti. Türkiye, eğer iyi bir su yönetimi planlaması yapılmazsa, yakın gelecekte “su fakiri” ülkeler arasında yer alabilir.

Prof. Dr. Kumbur, küresel ölçekteki çevre sorunlarının sınır tanımadığını, ayrıca hava, su, toprak ve atık kirliliği, plansız kentleşme, gürültü ve görüntü kirliliği gibi yerel sorunların da önem taşıdığını vurguladı. Bu sorunların Mersin’de de kendini gösterdiğine değinen Kumbur, çevre ve insan haklarının günümüzün yükselen değerleri olmasına rağmen küresel güçler tarafından çıkar amaçlı kullanılabildiğine dikkat çekti.

Dünyadaki su varlığının yüzde 71’inin gezegenin yüzeyini kapladığını belirten Kumbur, bunun çoğunlukla okyanuslardaki tuzlu sudan oluştuğunu söyledi. Toplam su kaynaklarının yaklaşık yüzde 97,5’nin tuzlu, yalnızca yüzde 2,5’inin tatlı su niteliğinde olduğunu aktararak, bu tatlı su miktarının büyük kısmının buzullarda ve yer altı rezervlerinde bulunduğunu ifade etti. Akarsu ve göller gibi doğrudan erişilebilir tatlı su miktarının ise son derece sınırlı olduğuna dikkat çekti.

Prof. Dr. Halil Kumbur, göl ve akarsuların bir kısmının acı su özelliği taşıdığını belirterek, dünyadaki toplam su varlığının yalnızca yaklaşık yüzde 0,3 ila 0,5’inin içme ve kullanma suyu olarak erişilebilir olduğunu vurguladı. Bu durum, suyun sanıldığı kadar bol olmadığını, aksine son derece kıt ve stratejik bir kaynak olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Türkiye’nin Akdeniz ülkeleri arasında iklim değişikliğinden en çok etkilenecek ülkelerden biri olduğuna işaret eden Kumbur, Mersin’de son yıllarda su kaynaklarında yüzde 40’a varan azalmalar yaşandığını aktardı.

Kişi başına düşen yıllık su miktarının 2025 itibarıyla yaklaşık bin 300 metreküp olduğunu kaydeden Prof. Dr. Kumbur, bu rakamın 2040’da 700 metreküplere düşmesinin beklendiğini; bu durumun Türkiye’yi “su fakiri” ülke konumuna getireceğini dile getirdi.

Mevcut suyun yaklaşık yüzde 76’sının tarımsal sulamada, yüzde 14’ünün içme-kullanma ve yüzde 10’unun sanayide kullanıldığını aktaran Kumbur, sulama tekniklerinin gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti. Aksi halde mevcut su kaynaklarının gelecekteki ihtiyaçları karşılamanın imkansız olabileceği uyarısını yaptı.

Mersin’in yıllık 7,4 milyar metreküplük yer üstü ve yer altı su potansiyeline sahip olduğunu ifade eden Kumbur, suyun bulunduğu alanlar ile ihtiyaç duyulan bölgeler arasında uyumsuzluk yaşandığını; kayıp-kaçaklar ve depolama sorunlarının önemli bir problem oluşturduğunu ekledi.

Mersin’in önemli su kaynaklarından Göksu Nehri’nden Mavi Tünel Projesi ile Konya Ovası’na yıllık 414 milyon metreküp su aktarıldığını hatırlatan Kumbur, Anamur Dragon Çayı’ndan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne ise yıllık 75 milyon metreküp su iletildiğini kaydetti. Bu bağlamda, Mersin için su havzalarının korunması, kuraklık risk haritalarının hazırlanması, su bütçesinin oluşturulması, atık suların geri kazanımı ve yağmur sularının değerlendirilmesinin kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin Paris İklim Anlaşması kapsamında 2035 yılına kadar sera gazı emisyonlarını yüzde 41 azaltmayı ve 2053 yılında net sıfır emisyon hedefine ulaşmayı benimsediğini hatırlatan Kumbur, bu hedefler doğrultusunda 9 Temmuz 2025’te “İklim Değişikliği ile Mücadele ve Uyum Kanunu”nun yürürlüğe girdiğini belirtti. Bu kanun ile enerji, sanayi, tarım, ulaşım ve inşaat gibi sektörlerde ciddi maliyetler oluşacağını ifade eden Kumbur, sürecin kamu ve özel sektör iş birliğiyle, planlı ve destekleyici politikalarla yürütülmesi gerektiğini söyledi.

“Mersin’in bir dünya kenti olabilmesi, ancak yaşanabilir ve temiz bir çevreyle mümkündür” diyen Kumbur, çevre sorunları çözülmüş bir Mersin’in tüm Mersinlilerin ortak arzusu olduğunun altını çizdi.